Drewniane i murowane wędzarnie są najczęściej budowanymi zarówno w ogródkach działkowych, jak i przy domu. Wyróżnia się jeszcze wędzarnie z kamienia oraz metalowe, te jednak budowane są raczej wyłącznie ze względów estetycznych i ozdobnych, lecz na podobnych zasadach co murowane – dotyczy kamiennych, zaś metalowe prawom budowy nie podlegają, gdyż są to kupne i przenośne urządzenia.

Tytułowy dylemat: wędzarnia drewniana czy murowana?, związany jest z kilkoma cechami w największym stopniu odróżniającymi obie konstrukcje. Podstawowa różnica wynika jednak z kosztów i jak się zdaje umiejętności, które należy posiadać, by je zbudować. W tym względzie na czoło wysuwa się wędzarnia murowana, która wymaga większego wkładu finansowego oraz pewnych umiejętności murarskich.

Zmienne ułatwiające wybór pomiędzy wędzarnią drewnianą a murowaną

Nie sposób wymienić w zdecydowany sposób cech, które wyróżniałyby jedną wędzarnię ponad drugą. Wybór którejś z nich zazwyczaj nie zależy od tego, co w wędzeniu najważniejsze, zatem smaku wędzonego mięsa. W obu przypadkach wędzarnie te sprawdzają się doskonale. W większości wybór ten dotyczy indywidualnych preferencji, które właściwie można podsumować. Odpowiedź na pytanie, którą wędzarnię wybrać: drewnianą czy murowaną?, sprowadza się więc do wyróżnienia zmiennych, które bierze się pod uwagę przed wyborem określonej z nich, a jest to zależne od:

  • środków finansowych, które chcemy przeznaczyć na budowę wędzarni – jak już wspomniano, w całości murowana wędzarnia wymaga większych nakładów finansowych, niż te, które należy poświęcić drewnianej,
  • umiejscowienia wędzarni – zależnie czy budujemy przy domu czy też na działce, nasz wybór może być inny, ponadto z pewnością decyduje również otoczenie i być może należy uznać, że przy murowanym domu piękna murowana, z cegły lub kamieni ozdobnych, wędzarnia będzie ozdobą, zaś na działce przy altance, wśród drzew, lepiej wkomponuje się wędzarnia drewniana, np. w kształcie pszczelego ula,
  • warunków atmosferycznych i okolicy zamieszkania – oczywiście tam, gdzie często padają deszcze wskazane jest postawienie wędzarni murowanej, w naszym zmiennym klimacie sprawdzają się jednak obie konstrukcje; aczkolwiek na terenach podmokłych, o wysokim poziomie wilgotności, wskazane jest budowanie wędzarni murowanych, jeśli ma nam służyć całe lata,
  • prognozowanej częstości używania – punkt ten jest związany z poprzednim; jak wiadomo zamoknięcie drewna prowadzi z czasem do jego gnicia; antycypowane pozostawienie wędzarni drewnianej samej sobie na kilka lat, a nawet krócej, i brak korzystania z niej, skłania do rozpatrzenia postawienia wędzarni murowanej, która, jeśli będzie nieużywana, lepiej oprze się wpływowi czasu, zaś drewniana może nie nadawać się do użytku.
Drewno do przykładowej wędzarni

Alternatywna dla wędzarni drewnianej i murowanej

Alternatywą dla wymienionych wędzarni: drewnianej i murowanej, jest oczywiście wędzarnia łącząca oba elementy. W takim wypadku zazwyczaj nad paleniskiem nadbudowuje się wysoki komin z cegieł, który dodaje przestrzeń między ogniem a komorą wędzarni, co w większym stopniu pozwala kontrolować temperaturę dopływającą do wędzarni, a na cegłach stawia się część drewnianą, czyli komorę, w której będzie wisiało mięso. Pytanie: wędzarnia drewniana czy murowana?, w tym wypadku pozostaje aktualne, lecz już w mniejszym stopniu.

Wynika to stąd, iż wpływ warunków atmosferycznych czy pozostawienia wędzarni samej sobie na długi czas wymagać może tylko częściowych zmian – wymiany drewnianej nadbudowy. Być może więc jest to najlepsze rozwiązanie jeśli wierzyć pogłoskom, że mięso wędzone w komorze drewnianej smakuje lepiej niż z jakiejkolwiek innej.